Βιβλιοθήκη

H συμβολή της δανειστικής σχολικής βιβλιοθήκης
στη γνώση και τη φιλαναγνωσία.

Τρόποι αξιοποίησής της και η σχέση δασκάλου – παιδιού – βιβλίου.

   Η ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας προσφέρει χαρά και απόλαυση σε μεγάλους και μικρούς κυρίως δε στον μαθητή – αναγνώστη.

Βιβλιοθήκη 1   Η αγάπη για το βιβλίο δεν αποτελεί κληρονομικό χάρισμα. Την αποκτά κανείς με συστηματική παιδεία από τη μικρή ηλικία, σταδιακά καλλιεργείται και δεν έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα.

   Κύριος παράγοντας για μια ευχάριστη και ωφέλιμη προσέγγιση του παιδιού με το καλό λογοτεχνικό βιβλίο είναι το σχολείο, ο δάσκαλος και οι δανειστικές σχολικές βιβλιοθήκες, καθώς και οι δράσεις που σχετίζονται με το βιβλίο όπως: οι εκθέσεις λογοτεχνικών βιβλίων, οι λογοτεχνικές ημερίδες, η παρουσία λογοτεχνών στο σχολείο και η άμεση επικοινωνία με τους μαθητές, οι ετήσιες εκδηλώσεις, οι καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, οι αναφορές στην παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου, οι παραστάσεις και οι δημιουργικές εργασίες των μαθητών.

   Το σχολείο αποτελεί τον κυρίως προνομιακό χώρο για την άσκηση των παραπάνω δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το βιβλίο και συμβάλλουν αποτελεσματικά στη θεμελίωση και ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας.

Βιβλιοθήκη 2   Ο δάσκαλος – εκπαιδευτικός, ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο παιδί και το βιβλίο συμβάλλει με την στάση ζωής του, στη συγκρότηση της υγιούς προσωπικότητας του παιδιού, εξαντλώντας το αναλυτικό πρόγραμμα μαθημάτων προωθεί την βελτίωση της γλωσσικής έκφρασης του και τον εμπλουτισμό των γνώσεων του και με την αισθητική του καλλιέργεια διαμορφώνει τους πολιτιστικούς ορίζοντες των μαθητών του.

   Τόπος συνάντησης του παιδιού και του βιβλίου για την επιτυχή ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας είναι η σωστά οργανωμένη και λειτουργική σχολική βιβλιοθήκη. Είναι αυτή που βοηθάει το σχολείο να παρεμβαίνει αντισταθμιστικά, εξισώνοντας τις ευκαιρίες των παιδιών από προνομιούχες και μη κοινωνικές τάξεις και περιβάλλοντα να έρχονται σε επαφή με τα λογοτεχνικά βιβλία.

   Ο χώρος της βιβλιοθήκης πρέπει να είναι φωτεινός, ήσυχος, ελκυστικός, ευχάριστα διακοσμημένος και χρωματισμένος, ευρύχωρος, με εύκολη πρόσβαση των παιδιών που τον επισκέπτονται και να αποτελεί πόλο δραστηριοτήτων που αναπτύσσουν την αγάπη των παιδιών για το διάβασμα.

   Ο δάσκαλος εδώ καλείται να παίξει το ρόλο του εμψυχωτή αλλά και του διαχειριστή της δανειστικής βιβλιοθήκης. Πρέπει να ενημερώνεται, να έρχεται σε επαφή με λογοτέχνες, συναδέλφους – συγγραφείς, και ανθρώπους του πολιτισμού που μπορούν να τον βοηθήσουν στο έργο του, ώστε να αποκτήσει την ικανότητα να κρίνει την ποιότητα ενός βιβλίου, τον τρόπο γραφής και εικονογράφησης καθώς και την ηλικία στην οποία απευθύνεται.

Βιβλιοθήκη 3   Η σχολική βιβλιοθήκη πρέπει να καλύπτει και να ικανοποιεί τα ενδιαφέροντα όλων των μαθητών, πρέπει να υπάρχουν σ? αυτή:
Μυθιστορήματα, ανθολογίες με θρύλους και παραδόσεις, βιβλία γνώσεων, παιδικές εγκυκλοπαίδειες, λεξικά, περιοδικά, άλμπουμ, χάρτες, λευκώματα, βιβλία με εικόνες, παραμύθια, βιβλία της ελληνικής μυθολογίας. Ακόμη:
Κασετόφωνο, βίντεο και D.V.D., Η/Υ, κασέτες και ψηφιακοί δίσκοι (D.V.D.) με παραμύθια, θεατρικά, βιντεοκασέτες και επιτραπέζια παιχνίδια.

   Η βιβλιοθήκη του σχολείου πρέπει να λειτουργεί και ως δανειστική και να διαχειρίζεται από ομάδα παιδιών που εναλλάσσονται στην διάρκεια του χρόνου, έτσι μετατρέπει το παιδί σε υπεύθυνο και ενεργητικό αναγνώστη, που αποκτά σταδιακά καλές συνήθειες για τη χρήση και συντήρηση των βιβλίων, υπευθυνότητα για το δανεισμό και σεβασμό για τα πράγματα που ανήκουν στο περιβάλλον του. Ο χώρος της βιβλιοθήκης πρέπει να καλύπτει και δημιουργικές πολιτιστικές δραστηριότητες που προκύπτουν από την αξιοποίηση του υλικού της βιβλιοθήκης, όπως:
Συζήτηση, την παρουσίαση ενός βιβλίου με δραματοποίηση, τη διασκευή ενός γνωστού παραμυθιού ή μιας ιστορίας, τη δημιουργία εντύπων, το γράψιμο μιας σύντομης ιστορίας με δοσμένο λεξιλόγιο, την απαγγελία ποιημάτων με αφορμή ένα γεγονός, την οργάνωση μεταφηγηματικών δραστηριοτήτων όπως: ζωγραφική, χειροτεχνία, αυτοσχεδιασμών, εικονογράφηση μιας ιστορίας, συμπλήρωση διάλογων σε μια εικονογραφημένη ιστορία, πρόσθεση κειμένων ή λεζάντες σε γελοιογραφίες, δημιουργία συνθήματος κ.ά.

Βιβλιοθήκη 4   Στη σημερινή εποχή που το παιδί κατακλύζεται από πλήθος οπτικοακουστικών ερεθισμάτων, τηλεόραση, βίντεο, υπολογιστή, ηλεκτρονικά παιχνίδια, όπου η πληροφορία είναι εύκολη, και γρήγορη σε σύγκριση με την ανάγνωση κειμένων, πρέπει η σχολική βιβλιοθήκη να αποτελεί έναν σύγχρονο οργανωμένο χώρο που να ελκύει το μαθητή. Τα βιβλία που απευθύνονται στα παιδιά να είναι ψυχαγωγικά, φυσιογνωστικά και με βιβλία με ιστορικό και κοινωνικό περιεχόμενο.

   Η γνώση της ηλικίας του μαθητή βοηθά το δάσκαλο στην επιλογή κατάλληλων κειμένων ή άλλων δραστηριοτήτων, ώστε τα θέματα να «πλησιάζουν» την παιδική ψυχή και να επικοινωνεί αμεσότερα με τα παιδιά-αναγνώστες.

   Την τελευταία χρόνια όλο και περισσότερα παιδιά, όλο και περισσότερα σχολεία ασχολούνται αρκετά με τις σχολικές βιβλιοθήκες με τη μορφή της δανειστικής χρήσης από μέρους των μαθητών και φαίνεται ότι σε αρκετά παιδιά αρέσει αυτός ο τρόπος επικοινωνίας με το βιβλίο, τα βοηθά να δημιουργούν, να επικοινωνούν και με τη συμπαράσταση των εκπαιδευτικών μπορεί να έρθουν ακόμη περισσότερα θετικά αποτελέσματα και καλές πρακτικές προς όφελος των μαθητών.

   Τέλος, καλό θα είναι, τέτοιες προσπάθειες να προβάλλονται προς τα έξω, να γίνονται κτήμα της τοπικής και ευρύτερης κοινωνίας ώστε όλοι να αισθάνονται την δικαίωση των προσπαθειών τους και τον επιτυχή κοινωνικό αντίκτυπο τους. Έτσι είναι δυνατή και αντικειμενική η αξιολόγηση του δασκάλου, του μαθητή και του ρυθμιστικού ρόλου του σχολείου σε μια κοινωνία αξιών.

Βιβλιοθήκη 5   Το 2011 ο Διευθυντής του σχολείου μας αποφάσισε την καταγραφή και αρίθμηση όλης της κινητής περιουσίας του σχολείου. Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβλήθηκε στην καταγραφή όλων των βιβλίων του σχολείου μας που αποτελούν πολύτιμο περιουσιακό του στοιχείο, ο Σύλλογος διδασκόντων συμφώνησε πρόθυμα και στήριξε ως συναρμόδιος φορέας την προσπάθεια αυτή.

   Η καταγραφή της βιβλιοθήκης αποτελεί μέρος ενός εγχειρήματος το οποίο εκφράζει πνεύμα αλληλεγγύης προς τους μαθητές μας και την τοπική κοινωνία και συνδυάζεται και με μια σειρά άλλων δραστηριοτήτων μας προς την ίδια κατεύθυνση, όπως τη δημιουργία δανειστικής βιβλιοθήκης ανά τάξη, η ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας των μαθητών μας κι η διοργάνωση κατ΄ έτος διήμερης έκθεσης βιβλίου από τον σύλλογο Γονέων και κηδεμόνων του σχολείου μας.

   Η προσπάθεια αυτή έγινε σε εθελοντική βάση από τους εκπαιδευτικούς με αποκλειστικό συμφέρον την διάθεση στους μαθητές μας ποιοτικότερου γνωστικού και ψυχαγωγικού υλικού που αποτελεί εφόδιο στο ταξίδι της φιλαναγνωσίας.

   Ακολουθώντας αυτήν τη λογική, μέχρι στιγμής, με την συμπαράσταση του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων έχουμε καταφέρει να αντικαθιστούμε και να εμπλουτίζουμε εκατοντάδες τίτλους βιβλίων οργανώνοντας φιλικά ράφια δανειστικής βιβλιοθήκης σε κάθε τάξη του σχολείου μας.

   Τρία χρόνια μετά, επιχειρούμε να απευθυνθούμε στους μαθητές μας μέσα από νέους εικονογραφημένους και ελκυστικότερους καταλόγους βιβλίων ανά τάξη, δίνοντάς τους την ευκαιρία να επιλέγουν από το σπίτι τους (στον ελεύθερο χρόνο τους) δια της ιστοσελίδας του σχολείου, το βιβλίο της αρεσκείας τους, με νέους κανόνες δανεισμού σε οποιονδήποτε χρόνο.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους!

Νίκαια 10 Ιανουαρίου 2015
Καπερώνης Γιώργος
Υπεύθυνος εκπαιδευτικός Ολοήμερου τμήματος Δ.Σ. Νίκαιας


Α τάξη          Β τάξη          Γ τάξη

Δ τάξη          Ε τάξη          Στ τάξη